
अमेरिका–इरान वार्तापछि तेलको मूल्य घट्यो
काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले संयुक्त राष्ट्रसंघमा अमेरिका र इरानका प्रतिनिधिबीच ‘धेरै राम्रो’ वार्ता भएको बताएपछि बुधबार अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य घटेको छ।
एसियाली बजारमा प्रारम्भिक कारोबारका क्रममा अन्तर्राष्ट्रिय बेन्चमार्क ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य प्रतिब्यारेल ९८.९१ अमेरिकी डलरमा झरेको छ भने अमेरिकी कच्चा तेलको प्रमुख बेन्चमार्क वेस्ट टेक्सास इन्टरमिडिएट (डब्ल्यूटीआई) ८९.९३ डलरमा कारोबार भएको छ।
मध्यपूर्वमा फेब्रुअरीमा युद्ध सुरु भएपछि पटक–पटक १०० डलरभन्दा माथि पुगेको तेलको मूल्य पछिल्लो समय उक्त स्तरभन्दा तल आएको हो।
युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीसँग भेटका क्रममा ट्रम्पले अमेरिका–इरान प्रतिनिधिबीच भएको तीन घण्टा लामो बैठक ‘धेरै राम्रो’ र ‘अत्यन्तै फलदायी’ भएको बताएका थिए। उनका अनुसार दुवै पक्षबीच अर्को बैठक पनि निकट भविष्यमै हुने तय भएको छ।
ट्रम्पको यो भनाइ संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभामा उनले इरानप्रति कडा धारणा व्यक्त गरेको केही घण्टापछि आएको हो। उनले इरानसँग सम्झौता गर्ने वा ‘इस्लामिक गणतन्त्रलाई छिट्टै समाप्त गर्ने’ विषयमा आफूले ठूलो निर्णय लिनुपर्ने बताएका थिए।
तेहरानमाथि अमेरिका र इजरायलले गरेको आक्रमणबाट द्वन्द्व सुरु भएको करिब सात महिनापछि पनि अमेरिका र इरानबीचको तनाव कायमै छ। इरानले स्ट्रेट अफ हर्मुज बन्द राखेको छ भने अमेरिकाले इरानी बन्दरगाहमाथि प्रतिरोधात्मक नाकाबन्दी जारी राखेको छ।
यसैबीच, साउदी अरबले पनि द्वन्द्वका कारण बन्द भएको आफ्नो ईस्ट–वेस्ट पाइपलाइन सञ्चालन पुनः सुरु गर्न थालेको बताइएको छ। स्ट्रेट अफ हर्मुजको अवरोधलाई छल्दै तेल निर्यात गर्न उक्त पाइपलाइन साउदी अरबका लागि महत्वपूर्ण मार्ग हो।
साउदी अरबले यही महिनामा इराकबाट प्रक्षेपण गरिएका ड्रोनका कारण पाइपलाइन बन्द गर्नुपरेको जनाएको थियो। ब्लुमबर्गका अनुसार साउदी अरबले यही साताको अन्त्यतिरबाट तेल निर्यात पुनः सुरु गर्ने तयारी गरेको छ।
एआई क्षेत्रमा बढ्दो उत्साह
तेल बजारसँगै बुधबार एसियाली सेयर बजारमा मिश्रित कारोबार देखिएको छ। ताइवानको ताइएक्स परिसूचक ०.८ प्रतिशतले बढेको छ।
चिप निर्माता कम्पनी टीएसएमसीको मुख्य बजारसमेत रहेको ताइवानमा कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) क्षेत्रमा बढ्दो लगानी र उत्साहले बजारलाई प्रभावित गरेको छ।
एन्थ्रोपिक र ओपनएआईले मंगलबार केही घण्टाको अन्तरालमा नयाँ तथा तुलनात्मक रूपमा सस्ता एआई मोडल सार्वजनिक गरेका छन्। यसअघि दुवै कम्पनीका प्रमुखहरूले शक्तिशाली एआई प्रविधिको विकासको गति केही कम गर्नुपर्ने धारणा व्यक्त गरेका थिए।
फेसबुकको मातृ कम्पनी मेटाले पनि एआई क्षेत्रमा नयाँ गतिविधि बढाएको छ। कम्पनीको निःशुल्क एआई एजेन्ट ‘म्युज’ सार्वजनिक भएपछि कम्पनीको सेयर मूल्य ११ प्रतिशतले बढेको थियो। उक्त एआई एजेन्टले यात्रा बुकिङ, इमेल पठाउने तथा अनलाइन खरिदजस्ता काम गर्न सक्ने बताइएको छ।
यसैबीच, अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्प र चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङबीच बिहीबार हुने शिखर बैठकतर्फ पनि लगानीकर्ताको ध्यान केन्द्रित भएको छ।
विश्वका दुई ठूला अर्थतन्त्रबीचको व्यापार, शुल्क तथा लामो समयदेखि जारी व्यापारिक तनाव बैठकका प्रमुख विषय बन्ने अपेक्षा गरिएको छ।
विश्लेषक काइल रोड्डाका अनुसार अमेरिका–चीन वार्तामा मध्यपूर्वको युद्ध र इरानमाथि प्रभाव पार्न चीनबाट अमेरिकाले प्राप्त गर्न सक्ने सहयोग महत्वपूर्ण विषय बन्न सक्छ। उनका अनुसार एआई प्रविधिको विकास र त्यससँग जोडिएको प्रतिस्पर्धा पनि अर्को प्रमुख मुद्दा हो।

